Glen Affric (Inverness-shire)

[Mistrz Gry]

Glen Affric (Inverness-shire)

Nieopodal Inverness znajduje się Glen Affric - dolina uznawana za jedną z najpiękniejszych w całej Szkocji. Lasy sosen i dębów otaczają spokojne jeziora, a wodospady spływają po skałach w głębokich jarach. O każdej porze roku dolina ma inne oblicze - wiosną pachnie żywicą i kwiatami, latem odbija błękit nieba, jesienią płonie złotem liści, a zimą tonie w bieli i ciszy. Glen Affric przypomina obraz namalowany przez naturę - pełen barw, dźwięków i harmonii. To miejsce, w którym można poczuć, jak ziemia oddycha.

[Igor Karkaroff]

w moim śnie, cudnym śnie, cudny kraj, cudny maj

siedemnasty maja 1962

Liście starego dębu szeleściły od wiatru, miękkość koca i promienie słońca pieściły skórę, wabiąc oczekiwaniem na lato; gdzieś nieopodal majaczyło otwarte, choć niewypite jeszcze wino, gdzieś nieopodal czekolada rozpuszczała się od ciepła w sreberku, wciąż niezjedzona, jakby obydwa były jakimiś błahymi świętościami, których nie należało ruszać. A w rzeczywistości, jak dotąd, ważniejsze było, po prostu, co innego: te błyszczące spojrzenia, te zakorzenione w ciszy podziwianie ― tutejszej doliny, a może i siebie nawzajem, jakby znali się od dawna, a nie widzieli jeszcze dłużej; górujących na błękitnym sklepieniu chmur, rosnących gdzieniegdzie kwiatów, wreszcie ― przeważnie spokojnej, czasami tylko wzburzonej, tafli pobliskiego jeziora, odbijającej okoliczność tej sielanki jak w lustrzanym zwierciadle.
Bo musiał przyznać ― wbrew, być może, własnej woli, wbrew pragmatycznemu rozsądkowi ― że było tu naprawdę ładnie, że słuchało się jej naprawdę dobrze, że w całym tym entourage beztroski potrafił nawet znaleźć świadectwa jakiejś wygodnej niepamięci.
Niepamięci o przykrościach z dnia codziennego i o tych, które naznaczyły wieczór trzydziestego kwietnia; niepamięci o tym, że nie była dla niego, że w akcie niezrozumiałego nonsensu poświęcał tę sobotę właśnie jej, nie innej. Dumać o tym można było długo, dłużej najpewniej, niż w istocie wypadało; to zresztą uczynił już swego czasu, poszukując przyczyn własnej impulsywności w sytuacji tej czy tamtej, ilekroć te najprostsze w brzmieniu bynajmniej mu nie odpowiadały. Część z nich potrafił nawet nazwać, sytuując samego siebie w ognisku własnych, egoistycznych potrzeb, a ją na miejscu ich służebnicy. Zdawało mu się do tej pory, że w tej roli rzeczywiście się odnajdywała, czasami tylko igrając z konwencją, czasami tylko godząc w nią echem własnych zachcianek, nieprzypominających swoją formą ni kształtem tych jego; i to, po prawdzie, nie podobało mu się wcale, ale przypomniawszy sobie jej słowa, wymamrotane w schowku na miotły w charakterze życzenia ― czy raczej werbalnego zaklęcia ― pozwalał niezadowoleniu wreszcie zgasnąć. W jego miejsce włożył wpierw złość ― na samego siebie, na popełnioną nierozsądnie pomyłkę, która rozczarowywała nie tylko ją przecież, ale przede wszystkim jego; a gdy to spaliło się do reszty ― uzupełniając powstałe braki w ramionach innej kobiety ― wykalkulowana precyzja, na piedestale stawiająca ich obopólną przyjemność, nakazała spisać list. Nienachalny, z pozoru może nawet zgoła formalny, jakby z żywej korespondencji czynił przedmiot jakichś wnikliwych badań; te wystarczyły jednak, by przekonał się o zasadności tamtych, rzuconych w popłochu tańca, wyrazów.
Że ona będzie jeszcze za nim tęsknić, że ona jeszcze spojrzy w jego kierunku z życzliwością; i nie mylił się, nie mylił wcale ― albo tak przynajmniej chciał o tym myśleć, z leciwym półuśmiechem sczytując z pergaminu blade oznaki kobiecej przychylności.
― Dlaczego już nie czytasz? ― padło w końcu, po dłuższej chwili wzajemnego milczenia; służącą za poduszkę, złożoną niechlujnie marynarkę w końcu pozostawił, odrywając plecy od twardego podłoża, ciężar ciała przenosząc zaś na bok, wsparty na zgiętym w łokciu ramieniu. Wraz z tym porzucił też widok Glen Affric, spojrzenie kierując w jej stronę i tam też, na dłużej, je pozostawiając; między palcami przemykało odebrane tym ziemiom źdźbło trawy, do reszty już przezeń wymemłane, do reszty już przezeń rozłożone na czynniki pierwsze, na pomniejsze, długie i elastyczne, strąki. Jako dziecko bawił się podobnymi, czyniąc z nich głośną, irytującą zabawkę do gwizdania; teraz jednak usta odnalazły leciwego papierosa i jego właśnie koniec zdążyły zawczasu zwilżyć, a ten drugi, właściwy, rozżarzyć leciwym płomieniem z krańca różdżki.
I przez moment ― gdy majaczyła pomiędzy dymem i smugą złotego światła, a jej włosy rozwiewał lekko podmuch powietrza ― miał nawet ochotę spytać, o czym teraz myślała, ale to wydało się nazbyt intymne, przesadnie angażujące, dlatego cierpliwie czekał tylko na kontynuację tego archaicznego dramatu, który postanowiła tu na głos odczytać. Nie rozumiał z niego co najmniej połowy, ale odnajdywała w tym chyba nienazwaną beztroskę, uśmiechając się trochę enigmatycznie; więc trwali w tym razem ― ona z nim i on z nią, dopóki znużenie nie popchnie ich w przeciwne strony.

[Loretta Krueger]

Maj był z nimi zaledwie chwilę, a ona już zdążyła zapomnieć o spadających z drzew liściach, o wietrze napływającym znad północy, o grubych warstwach śniegu ułożonych jakby celowo na gałęziach drzew. Zdążyła puścić w niepamięć myśl o ciepłym swetrze, wyrzucić z głowy zaklęcia, dzięki którym na jej ganku nie tworzyły się metrowe zaspy, a dźwięk palącego się w kominku drewna przestał przynosić ukojenie, ustępując miejsca cichej irytacji, że w ogóle wciąż jest potrzebny.
Pogoda rozpieszczała ich dopiero od kilku dni, a ona już nie chciała rozstawać się ze słońcem wpadającym przez zasłony w jej sypialni, z cienką, lekką sukienką, w której czuła się niczym we własnej skórze - jakby wszystko w końcu było na swoim miejscu. Nawet w deszczu odnajdywała wiosenne uderzenia, nawet chmury przysłaniające na chwilę słońce nie były już powodem do zniecierpliwienia, a jedynie krótką przerwą w tym, co i tak nieuchronnie miało wrócić. Tak jakby wraz z wiosną przyszło to, co najbardziej wyczekiwane - jakby znów odnalazła siłę i chęć, by być, by działać, by w prostych rzeczach dostrzegać przyjemność i tę cichą satysfakcję, której tak długo jej brakowało.
Ale zapomnienie przychodziło jej ostatnio łatwo. Nie wracała już do wspomnień ze Zjazdu, starała się nie analizować, nie głowić, nie gdybać. Była w tym odwaga i tchórzostwo zarazem. Była w tym też rozwaga, bo wszystko zdecydowana była postawić na jedną kartę - jak często w życiu zresztą. Albo się ułoży… albo nie ułoży się nic.
I zapomniała, a przynajmniej w zapomnienie to ubrała - że kłótnią wygrywali rytm walca, że z paniką spoglądała w jego twarz w schowku. Zapomniała też, że czuć może wszystkie te emocje, bo były one nad wyraz niewygodne. Uwierające. Uciskające. I nawet teraz, gdy leżeli na jednym kocu, w tym bez wątpienia zapierającym dech w piersiach miejscu, czuła się normalnie. Czuła się całkiem zwyczajnie. Bo zapomniała.
Słowa zlewały się w historię, gdy przewracała kolejne strony książki - historię tragiczną, ale całkowicie nierealną. Wręcz niewyobrażalnie trywialną. Zmarszczyła brwi, niezadowolona z fragmentu, który właśnie przeczytała. Zamilkła na chwilę, przyglądając się pożółkniętym stronom. - Nie śpisz? - zapytała, przenosząc na niego spojrzenie, a na jej ustach zamajaczył cień uśmiechu. Wiedziała, że nie. Katowała go archaizmami niczym najgorszego wroga - choć przecież nie taki był w tym cel. Nie taka potrzeba.
Westchnęła cicho, zamykając książkę i w myślach zapamiętując stronę, choć nie wiedziała, czy jeszcze do niej wróci. Przynajmniej dziś.
Usiadła i dłonią sięgnęła do koszyka, w którym znajdowała się papierowa torba z jabłkami pokrojonymi w łódeczki. Wzięła jeden kawałek, a potem oddała mu torebkę przytrzymując dłoń nieco dłużej. Wiedziała, że prędko ulegnie pokusie tych wszystkich przyniesionych przez niego słodyczy.
- Tybalt zabija Merkucja - zaczęła, patrząc jak dym papierosa unosi się nad ich głowami. - bo Romeo nie zgodził się na pojedynek, powołując się - choć tylko przed samym sobą - na ślub z Julią. Dość waśni, dość sporów. A gdy Merkucjo ginie, nagle Romeo, wiedziony… właśnie… czym? - przerwała - Zemstą? Poczuciem winy? Ściga Tybalta, zabija go, a finalnie mówi „jestem igraszką losu”? - prychnięcie opuszcza jej usta. - Najłatwiej oddać winę gwiazdom, one przynajmniej nie zaprotestują. Ale czy brak zemsty w takiej chwili to jeszcze lojalność, czy już zdrada? Czy powściągliwość jest siłą, czy jedynie inną formą ucieczki? A może zabić Tybalta powinien od razu, bo waśnie nie kończą się tylko dlatego, że para kochanków przyrzeknie sobie miłość. - pokręciła głową i sięgnęła po kostkę czekolady, która zdążyła już zmięknąć od słońca nad nimi.
- Bo ludzie dziwne rzeczy robią z miłości - stwierdziła, bo był to fakt, który dostrzec przyszło jej nie raz i nie dwa. Choć sama wiedzieć tego nie mogła. Uśmiechnęła się szeroko, bo choć ciekawa była jego zdania, bo choć wspólne czytanie nawet ją urzekło, to nie chciała wprawiać, go w dyskomfort. To popołudnie należało do tych miłych. - Nie nudzę cię? - uprzejme pytanie wyrwało jej się z ust, choć znała odpowiedź.

[Igor Karkaroff]

Po celtycku miejsce to nosiło ponoć mienie pstrokatego fortu; i nawet on sam, bez zmysłu nadwornego poety układającego ballady o pięknie tego i owego, byłby chyba w stanie wyliczyć mieszające się ze sobą kolory Glen Affric, kolejno wymieniając szarość, biel, błękit, fiolet, w końcu ― zieleń. Czyniłby to jednak bez entuzjazmu, raczej jak inwentaryzator spisujący stan posiadania ― bo wszystko to zdawało się zbyt jaskrawe, zbyt miłe dla oka, zbyt spokojne i przyjemne, by potrafił odnaleźć w tym tony oczekiwanej szczerości. A wina bynajmniej nie leżała w Szkocji, bynajmniej nie wymykała się spod leniwej tafli pobliskiej wody; wina ― nienależąca do nikogo, ale wyraźnie przemykająca w cieniu rzucanym przez wysoki, stary dąb ― zastygła niemo w powietrzu, kąsając skórę wrażeniem, że teraz udawali razem.
Ona nie pamiętała, więc i on pamiętać nie chciał; ona się uśmiechała, więc i on czynił to samo ― jak w lustrzanym odbiciu, jak w cichej, sennej iluzji, w której obydwoje byli kimś innym, niż w rzeczywistości.
I zdawało się, że tylko w takiej formie akceptować się będą bez zająknięcia, szkicując własne sylwetki równie barwnym omamem, co tutejszą dolinę; i zdawało się, że bez tego precyzyjnego scenariusza ― w którym niosła ich beztroska jakiegoś nienormalnego ideału ― przepadną wreszcie w odmętach neutralnych, brzydkich i smutnych, odcieni czerni oraz bieli, z przewagą tego pierwszego.
Jemu, przynajmniej, tak się zdawało, gdy bezradnie szukał w głowie uzasadnienia, dlaczego wolne, sobotnie południe, poświęcał właśnie jej; jemu, przynajmniej, tak się zdawało, gdy łapał się na tym, że poważnie traktować jej nigdy nie miał, choćby taką właśnie potrzebę manifestowała mu głośno ona sama. Z jakiegoś dziwnego powodu najsampierw doglądał w niej świadectw wolności ― powiewu czegoś świeżego, objawu czegoś mu raczej nieznajomego. Potem, w naturalnej już dla siebie manierze, sprowadzał ją bodaj do listy prozaicznych cech, jakby spędzenie z nią kilku godzin ułożyło mu w głowie całą jej, bardziej przecież skomplikowaną, definicję; i tak zauważał jej beztroską młodzieńczość, odwagę, doraźną naiwność, w końcu ― samouwielbienie i chęć dominacji.
Zauważał, nazywał, kolekcjonował, a pod te uwagi kształtował brzmienie swojego ja, z cichą nadzieją czy wiarą w to, że ono właśnie okaże się dla niej najbardziej obiecujące. I w tym też konkretnym przypadku ― poniekąd niezasługującym na trudy, których zażyczył sobie się podejmować ― wyjątkowo się pomylił; w tym też konkretnym przypadku to ona, nie on, stanowiła wyrocznię, sędzię, mocodawcę, na co zgoda przychodziła mu z trudnością. Wyrażać miał ją jeszcze przez chwilę, badawczo przyglądając się temu, ile to ona mogłaby dla niego poświęcić; wyrażać miał ją jeszcze przez chwilę, więc napisał tamten list, prowokując spotkanie, więc przysłał kwiaty wtedy i przyniósł je dzisiaj, kłaniając się uprzejmie na powitanie i w równie uprzejmym dystansie usadawiając na miękkości koca. A przy tym wydawał się całkiem bezpłciowy ― zachowawczy, lakoniczny, zgoła zamyślony albo zmęczony, nie sposób powiedzieć; a przy tym nie ośmieliłby się dać jej nawet błahego pretekstu do obrazy, trzymając konwenanse przy samej skórze, osobiście nie wydając się przy tym w żadnym stopniu ukłutym czy nadąsanym.
I może była to kolejna forma manipulacji, może zaś czysty objaw niezadowolenia faktem, że tym razem zwyczajowo nie triumfował; przegrywać nie potrafił, a ją ― z jakiegoś popieprzonego, najpewniej naprawdę trywialnego, powodu ― postanowił dalej próbować zwodzić, jakby chciał tylko przekonać się, czy był do tego w ogóle zdolny.
― Romeo był po prostu tchórzem ― zawyrokował wreszcie, łagodnym gestem odmawiając zaproponowanego przez nią poczęstunku; od cukru i słońca szybko to stawał się senny, a odczytywany na głos dramat wymagał ponadprzeciętnego skupienia. Zagmatwana historyjka o mezaliansie nie przejmowała go wielce, ale krwawe starcie mężczyzn na powrót wyostrzyło zmysły; w głównym bohaterze zaś, co zauważał niemo ze wstydem i niechęcią, doglądał podobieństw do samego siebie ― tego niezmienionego przez żadne maski, tego nieuwikłanego w żadne patetyczne układy Igora. Jego jeszcze nie poznała i szczerze powątpiewał, by obdarowała sympatią. ― Odpowiedzialność pojedynku zrzucił na przyjaciela. Pomścił go, bo też się czegoś obawiał; najpewniej społecznego ostracyzmu... I losu, który bierność w tamtej chwili na pewno by mu wypominał ― dumał, dalej to memłając kawałek trawy między palcami, dalej to bezwiednie patrząc się na niską jeszcze trawę, szumiącą za jej plecami od wiatru. ― Nie wiem, czy zrobił to z miłości do Julii... ― Czy może ze strachu o samego siebie, mógłby dodać, ale tego oszczędził na rzecz sięgnięcia po wino; uzupełnił pierwszą dawką dwa czyste kieliszki ― i po jeden sięgnął zaraz sam, z zadowoleniem przyjmując cierpkość na języku. ― Nie nudzisz, przeciwnie. Błyskotliwie punktujesz to, na co sam pewnie nie zwróciłbym uwagi ― przyznał cicho, wyciągając dłoń naprzód; i wydawać by się mogło, że zamierzał sięgnąć ręką jej palców, jej twarzy, jej kolana albo materiału spódnicy ― ale zamiast tego poprawił podwinięty róg koca. ― I co było potem?

[Loretta Krueger]

W ludzkiej naturze leżała potrzeba oceniania. Komentowania. Czasem wynikająca z czegoś głębszego, bo to właśnie dzięki niej z łatwością wyrabiało się własne postrzeganie świata - pogląd na rzeczy ważne i na rzeczy błahe. W ocenie kryła się też potrzeba mówienia. Porównywania się. Nadawania znaczenia ludziom, światu i finalnie samemu sobie. Z czystego egoizmu - by być jakimś. Może lepszym od innych, w tym niepisanym, cichym starciu. A może gorszym, gdy czyjaś codzienność zbyt wyraźnie przypominała o marzeniach, których samemu nie miało się odwagi spełnić.
Nie dało się wyłączyć myślenia. Całkowicie odgrodzić się od tego cichego głosu, który nakazywał uważność. Nie dało się też powstrzymać potrzeby ubierania ludzi w konkretne cechy, w oczekiwania, które pojawiały się z każdą kolejną rzeczą dopełniającą obraz tej jednej osoby. Zwykle było to zresztą proste. Ktoś był miły, gdy uśmiechem i pomocą zaszczycił drugiego człowieka. Ktoś inny - złośliwy albo nadęty, gdy grymas nie schodził z jego twarzy, a odburknięcie nakazywało mieć się na baczności. Ktoś, kto w spontaniczności godził się na wszystko, widząc w tym zapowiedź kolejnej przygody, wydawał się lekki jak piórko. Inny - martwiący się o wszystko - stawał się w oczach świata zbyt sztywny, zbyt ciężki, zbyt nudny. A przecież za tym wszystkim stała historia. Często zawiła, często skomplikowana - taka, która potrafiła nadać tej pierwszej, pochopnej ocenie zupełnie inną twarz.
Mogła uchodzić za płytką. Za samolubną. Za zakochaną w samej sobie. I było w tym więcej prawdy, niż chciałaby przyznać. Bo nikogo i niczego nie darzyła takim ciepłem, jakim darzyła samą siebie. Niejednokrotnie z trudem przychodziło jej spoglądanie na innych z tym samym rodzajem współczucia czy zrozumienia, które wobec siebie przychodziło jej tak naturalnie. A jednak - choć nie wierzyła w los - zakładała, że ci, którzy pomimo tej pierwszej oceny wciąż pozostawali w jej świecie, musieli dostrzegać coś więcej. Coś więcej niż piękną twarz. Więcej niż samouwielbienie. Więcej niż niezależność ubraną w wielkie słowa.
Może właśnie dlatego ludzie czytali książki. Oceniali historie. Może było im za mało. Może wiecznie pozostawali głodni.
- I doprowadził do tego sam - zaczęła, jakby nagle stała się znawczynią ludzkich umysłów, ludzkich błędów. Jakby nigdy sama takich nie popełniała. - Nie dlatego, że wybrał Julię, ale dlatego, że w swojej naiwności wierzył, że to cokolwiek zmieni. - dodała, zatrzymując na nim spojrzenie na ułamek sekundy dłużej. Bo choć rozmawiali o życiu i wyborach całkowicie nierealnych osób, postaci powstałych z wyobraźni autora, sami w równym stopniu karmili się tą samą naiwnością.
Gdy jego sowa przyniosła list do jej apteki, gdy zobaczyła skreślone z lekkością słowa, poczuła, że nie ma potrzeby, by to wszystko tak po prostu przekreślać. Że wciąż mogą ze sobą rozmawiać. Patrzeć na siebie miło. Może nawet w myślach zatrzymać się na górach i wyrzucić z pamięci moment, który tak wyraźnie pokazał, jak bardzo ich wzajemne oczekiwania się rozmijały.
I wciąż nie rozumiała, dlaczego właściwie tego chce. Dlaczego tak przyjemne było czekanie na ten dzień - na wiklinowy koszyk wypełniony drobiazgami, na koc rozłożony na miękkiej trawie, na słońce, które otuli ich swoim ciepłem. Nie rozumiała też, dlaczego teraz - pomimo ciężaru tej wiedzy - było jej jakoś lekko. Inaczej, ale wciąż lekko. Choć zapewne z lęku nie nazwałaby tego ulgą.
- Może masz rację, może był tchórzem - skinęła głową - W Złotym Dzbanie nie mieliście z Fredem takich dylematów - dodała. Choć jej własne zachowanie w tamtej chwili wcale nie napawało jej dumą.
Kącik jej ust uniósł się w uśmiechu, gdy w jego słowach odnalazła pochwałę. Nim jednak zdążyła odpowiedzieć, uniósł dłoń w jej kierunku. I może to właśnie rozczarowanie przemknęło przez jej twarz, gdy zamiast dotknąć jej policzka, zamiast odgarnąć włosy z jej twarzy, jedynie zgrabnym, niemal obojętnym ruchem poprawił zawinięty róg koca. To rozczarowanie było tym bardziej gorzkie, że zdążyła już poznać, jaką przyjemność potrafił jej sprawić – dotykiem i pocałunkiem. Że nie musieli już dłużej pozostawać w tej zachowawczości. A jednak to właśnie ona wyznaczała teraz ramy ich własnych zachowań. Bo ani ona, ani on już właściwie nie wiedzieli czego od siebie wzajemne oczekują, czego potrzebują i czemu wracają.
Przegoniła tę myśl szybko, niemal odruchowo. Sięgnęła po wypełniony przez niego kieliszek i upiła łyk szkarłatnego trunku. - Co potem? - mruknęła, na nowo otwierając książkę. - O pęknij, serce! pęknij w tym przeskoku, z bogactw do nędzy! Do więzienia, wzroku! Już ty nie zaznasz swobody uroku. Jak nas na ziemi złączył Jeden ślub, tak niech nas w ziemi złączy Jeden grób.